Roślina lecznicza: Koszyczek rumianku (Chamomillae anthodium)

Die hohe Wirksamkeit von Kamillenblüten geht in erster Linie auf die in ihnen enthaltenen ätherischen Öle zurück. 

Zastosowania

Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla lub Matricaria recutita) jest jedną z najstarszych i najbardziej znanych roślin leczniczych w naszym kręgu kulturowym. Już w czasach antycznych był on stosowany jako roślinny lek. W Grecji znano leczniczą siłę tego zioła trzy wieki przed narodzeniem Chrystusa. Rumianek stosowano w postaci naparów, nasiadówek i okładów. Łagodził on wzdęcia i skurcze oraz bóle żołądka i jelit, jak również działał rozkurczowo w bólach brzucha. Do dziś dzięki uniwersalnemu zastosowaniu, skuteczności i niewielkiej liczby skutków ubocznych rumianek należy do najwartościowszych i najchętniej stosowanych ziół wśród dzieci i dorosłych. Rumianek może być stosowany wewnętrznie oraz zewnętrznie.

Zastosowania wewnętrzne rumianku:

  • bóle skurczowe żołądkowo-jelitowe,
  • wzdęcia,
  • dolegliwości menstruacyjne,
  • stany zapalne i podrażnienia błony śluzowej żołądka,
  • złe samopoczucie,
  • choroba lokomocyjna,
  • problemy z zasypianiem i
  • nerwowość.

Zewnętrznie rumianek może być stosowany w postaci nalewki, jako dodatek do kąpieli lub do inhalacji:

  • infekcje dermatologiczne lub trądzik młodzieńczy (przemywanie twarzy),
  • zapalenia jamy ustnej,
  • zapalenie dziąseł,
  • powierzchniowe zranienia skóry, tj. otarcia,
  • niewielkie oparzenia,
  • infekcje górnych dróg oddechowych,
  • katar oraz
  • zapalenie zatok przynosowych.

Jakie składniki znajdują się w rumianku i jakie mają one działanie?

Wysoka skuteczność rumianku wynika przede wszystkim z zawartości olejków eterycznych w tych częściach rośliny. Poza tym zawierają one:

  • flawonoidy i kumarynę,
  • bisabolol
  • substancje śluzowe.

Powstający w procesie destylacji z parą wodną chamazulen nadaje olejkowi rumiankowemu charakterystyczny ciemnoniebieski odcień. Dzięki zestawieniu wszystkich tych składników rumianek ma działanie

  • przeciwzapalne,
  • rozkurczowe,
  • wspomagające leczenie ran oraz
  • przeciwbakteryjne.

Mistyczna strona rumianku

W starożytnym Egipcie lubiący słońce rumianek był poświęcony bogu słońca Re, u Germanów zaś był on poświęcony ich bogu Baldurowi. Celtowie zaliczali rumianek do dziewięciu świętych ziół, dlatego podczas święta koronacji do dzisiaj przyszły król i przyszła królowa mają przy sobie bukiecik rumianku. W chrześcijaństwie rumianek był ziołem świętego Jana. Jeżeli w dniu świętego Jana zawiesiło się wieniec z kwiatów rumianku na wrotach domu, miał on chronić w czasie burzy przed skutkami uderzenia pioruna i silnego wiatru.
W wierzeniach ludowych rumianek był rośliną oczyszczającą i ochronną. Nad kołyską małych dzieci zawieszano w celu ochrony bukiecik rumianku.

Gdzie występuje  rumianek?

Rumianek zwyczajny jest niezbyt wymagającą rośliną. Jego pierwotną ojczyzną była Europa Południowa i Wschodnia oraz Bliski Wschód, obecnie jednak można go znaleźć we wszystkich regionach z klimatem umiarkowanym. Porasta on głównie obszary przydrożne i miedze. Ponieważ rumianek jest uznawany za typowy chwast polny, wraz z intensyfikacją upraw przemysłowych jest wypierany ze swojego naturalnego środowiska. Obecnie niemal nie spotyka się dziko rosnącego rumianku pospolitego.

Po czym można rozpoznać roślinę?

Rumianek pospolity jest jednoroczną rośliną zielną, dorastającą do 50 centymetrów. Na łodygach osadzone są dwu- lub trzykrotnie pierzastodzielne liście. Mają one od czterech do siedmiu centymetrów długości i posiadają cienkie, długie łatki o nitkowatym kształcie.
Koszyczki kwiatowe o intensywnym zapachu składają się z około 500 rurkowatych żółtych kwiatów, usadowionych na wypukłym, wewnątrz pustym dnie kwiatostanowym. Koszyczek kwiatowy jest otoczony około 15 białymi języczkami o długości ok. 1 centymetra. Rumianek kwitnie od maja do września. Główny okres zbiorów tej rośliny leczniczej przypada na czerwiec i lipiec.

Pochodzenie nazwy

Łacińska nazwa rumianku „Matricaria“ pochodzi od słowa „Matrix“ - macierz, matka, ponieważ roślina była często stosowana w dolegliwościach kobiecych.

Które części rośliny stosuje się jako surowiec leczniczy?

Substancje czynne stosowane w medycynie znajdują się w kwiatach rumianku. Dla jakości leku roślinnego decydujący jest sposób suszenia i przechowywania rośliny. Eteryczny olejek rumiankowy pozyskiwany jest w procesie destylacji z parą wodną.

W jakich lekach roślinnych stosowany jest rumianek pospolity?

Rumianek jest jednym ze składników leku Imupret®*. Unikalne połączenie siedmiu rodzimych roślin leczniczych zawiera:

Imupret®*

  • działa już od pierwszych objawów infekcji
  • skutecznie łagodzi jej przebieg 2,3
  • skraca czas jej trwania 2,3

Dzięki skuteczności unikalnej kombinacji 7 lokalnych roślin leczniczych Imupret®  zwalcza infekcję dróg oddechowych już w początkowej fazie i łagodzi jej objawy przy użyciu naturalnych metod.


*dotyczy Imupret N krople oraz Imupret tabletki drażowane

 


1 CHPL produktu leczniczego Imupret, Imupret N krople
2 Vavilova et al. ,,Effectiveness and tolerability of Tonsilgon N in the treatment of recurrent upper respiratory tract infections in children: a non-interventional study in Russia", Clinical Phytoscience (2016) 2:6;DOI 10.1186/s40816-016-0020-9
3 Popovych V et al. „A randomized, open-label, multicenter, comparative study of therapeutic efficacy, safety and tolerability of BNO 1030 extract, containing marshmallow root, chamomile flowers, horsetail herb, walnut leaves, yarrow herb, oak bark, dandelion herb in the treatment of acute non-bacterial tonsillitis in children aged 6 to 18 years”, Am J Otolaryngol. 2019 Mar - Apr;40(2):265-273