Roślina lecznicza: Ziele krwawnika pospolitego (Achillea millefolium)

Bis heute ist die Schafgarbe ein bekanntes Mittel in der Frauenheilkunde. Sie wird aber auch bei Magen-Darm-Problemen verwendet und zur Appetitanregung eingesetzt. 

Zastosowania krwawnika pospolitego (Achillea millefolium)

Krwawnik pospolity jest rośliną leczniczą o długich tradycjach stosowania. Już w mitologii greckiej żołnierz Achilles leczył rany i obrażenia odniesione w walce za pomocą krwawnika pospolitego. Temu właśnie zastosowaniu przy leczeniu ran Achillesa oraz tysiąckrotnie rozgałęziającym się liściom krwawnik zawdzięcza swoją łacińską nazwę gatunkową - Achillea millefolium. Określany jako „żołnierskie zioło” krwawnik był stosowany nie tylko do leczenia ran odniesionych w boju. Do dziś jest on popularnym środkiem stosowanym w ginekologii. Używa się go również przy problemach natury żołądkowo-jelitowej oraz w zaburzeniach łaknienia.

Spektrum zastosowań krwawnika jest szerokie. Ma on działanie:

  • rozkurczowe,
  • wspomagające trawienie,
  • hamujące krwawienie i
  • przeciwzapalne.  

Może być aplikowany w postaci , naparów, nalewki, okładów, nasiadówek lub w formie tabletek.

Zewnętrznie krwawnik jest stosowany do:

  • leczenia krwawiących lub zainfekowanych ran,  
  • łagodzenia uczucia pełności w przewlekłych chorobach wątroby przez przykładanie na okolice wątroby okładów z dodatkiem krwawnika.  

Zastosowania wewnętrzne:

  • łagodzenie silnych skurczów związanych z menstruacją,
  • działanie rozkurczowe w bólach podbrzusza - w postaci nasiadówek,
  • środek wspomagający apetyt, usuwający wzdęcia i rozkurczowy.

Jakie składniki zawiera krwawnik pospolity?

Krwawnik pospolity zawiera:

  • substancje goryczkowe; pobudzają one łaknienie, wspomagają trawienie i działają żółciopędnie,
  • garbniki o działaniu ściągającym i przeciwzapalnym,
  • olejki eteryczne. Zawarty w krwawniku pospolitym olejek eteryczny chamazulen ma działanie bakteriobójcze i zapobiega zapaleniom, ponadto olejkom eterycznym zawartym w krwawniku przypisuje się działanie uspokajające. Jednak nie wszystkie nadziemne części rośliny zawierają jednakowe ilości olejków eterycznych - ich zawartość największa jest w kwiatostanach, nieco mniejsza w liściach, a najmniejsza w łodygach,
  • flawonoidy o właściwościach antybakteryjnych, przeciwzapalnych i rozkurczowych.

Gdzie rośnie krwawnik pospolity?

Krwawnik pospolity jest rośliną łąkową. Występuje w Europie, Ameryce Północnej oraz Azji Północnej. Niewymagające zioło preferuje stanowiska nasłonecznione i suche, jest przy tym odporne na suszę, upał oraz niskie temperatury. Krwawnik pospolity dopasowuje się do najróżniejszych warunków klimatycznych i można go znaleźć nawet na wysokościach przekraczających 3000 metrów. 

Jakie części rośliny są używane do wytwarzania leków roślinnych?

W medycynie roślinnej stosowane jest kwitnące ziele krwawnika. Roślinę zbiera się od czerwca do września.

Jak go rozpoznać?

Krwawnik należy do rodziny astrowatych. Wytwarza płożące się, wieloletnie kłącze. Kłącze wydaje rozety z lekko zaostrzonymi, podwójnie lub potrójnie pierzastosiecznymi liśćmi oraz jednoroczne łodygi z wieloma liśćmi o wysokości 20-80 cm. Zarówno liście, jak i łodyga posiadają miękkie owłosienie. Łodyga rozgałęzia się na końcu w jedno lub kilka baldachogron, składających się z niewielkich koszyczków kwiatowych o kolorze białym do różowego. Okres kwitnienia rozpoczyna się w maju i kończy w październiku. Owoce krwawnika pospolitego są małe i niepozorne.

Skąd wzięła się nazwa Achillea millefolium?

Nazwa gatunkowa Achillea pochodzi od Achillesa, bohatera wojny trojańskiej. W czasie walk został on ciężko raniony strzałą w znaną dziś jako słaby punkt piętę (achillesową). Bogini Afrodyta poradziła mu, aby do wyleczenia rany użył krwawnika, dlatego właśnie roślinie nadano nazwę „Achilleios“. Nazwa gatunkowa „millefolium“ pochodzi od licznych (tysiąc = mille) rozdzielonych na całej łodydze liści krwawnika.

W jakich lekach roślinnych stosowany jest krwawnik pospolity?

Krwawnik pospolity jest składnikiem leku roślinnego Imupret®*. Unikalne połączenie siedmiu rodzimych roślin leczniczych zawiera:

Imupret®*

  • działa już od pierwszych objawów infekcji 1
  • skutecznie łagodzi jej przebieg 2,3
  • skraca czas jej trwania 2,3

Dzięki skuteczności unikalnej kombinacji 7 lokalnych roślin leczniczych Imupret®  zwalcza infekcję dróg oddechowych już w początkowej fazie i łagodzi jej objawy przy użyciu naturalnych metod.

*dotyczy Imupret® N krople oraz Imupret tabletki drażowane


1 CHPL produktu leczniczego Imupret, Imupret N krople
2 Vavilova et al. ,,Effectiveness and tolerability of Tonsilgon N in the treatment of recurrent upper respiratory tract infections in children: a non-interventional study in Russia", Clinical Phytoscience (2016) 2:6;DOI 10.1186/s40816-016-0020-9
3 Popovych V et al. „A randomized, open-label, multicenter, comparative study of therapeutic efficacy, safety and tolerability of BNO 1030 extract, containing marshmallow root, chamomile flowers, horsetail herb, walnut leaves, yarrow herb, oak bark, dandelion herb in the treatment of acute non-bacterial tonsillitis in children aged 6 to 18 years”, Am J Otolaryngol. 2019 Mar - Apr;40(2):265-273